Choroba w Niemczech – prawa i obowiązki pracownika. Co musisz wiedzieć?

Pracując w Niemczech, wcześniej czy później możesz zachorować. Co wtedy? Wielu polskich pracowników nie zna dokładnie zasad obowiązujących w przypadku zwolnienia lekarskiego w Niemczech (Arbeitsunfähigkeitsbescheinigung). To błąd – bo brak wiedzy może kosztować Cię nie tylko utracone wynagrodzenie, ale nawet utrata pracy.

W tym poradniku dowiesz się m.in.:

jak zgłosić chorobę w Niemczech,
kto i jak długo płaci w czasie choroby,
co zrobić, gdy zachorujesz na urlopie,
czy pracodawca może Cię zwolnić w czasie L4,
jakie są najczęstsze błędy pracowników i jak ich uniknąć.

1. Pierwszy krok – zgłoś chorobę pracodawcy

W Niemczech obowiązuje zasada: chorobę należy zgłosić niezwłocznie. Najlepiej poinformować pracodawcę jeszcze przed rozpoczęciem zmiany. Jeśli tego nie zrobisz, pracodawca może potraktować Twoją nieobecność jako nieusprawiedliwioną.

2. Zwolnienie lekarskie w Niemczech – Gelber Schein

Lekarz w Niemczech wystawia tzw. Arbeitsunfähigkeitsbescheinigung. Od 2023 roku działa system elektroniczny (eAU), ale pracownik nadal ma obowiązek poinformować pracodawcę o chorobie, a często także przesłać mu potwierdzenie.

3. Wynagrodzenie podczas choroby – kto płaci i ile?

Pierwsze 6 tygodni choroby – płaci pracodawca (100% pensji).
Od 7. tygodnia – świadczenie wypłaca Krankenkasse w formie Krankengeld (ok. 70% brutto, max 90% netto).

Ciekawostka: jeśli kilkakrotnie zachorujesz na tę samą chorobę, okres 6 tygodni liczony jest łącznie, a nie od nowa.

4. Choroba podczas urlopu – co wtedy?

Choroba w czasie urlopu nie przepada. Jeśli dostaniesz zwolnienie lekarskie, dni te nie są liczone jako urlop. Możesz je wykorzystać w innym terminie, pod warunkiem że dostarczysz zwolnienie pracodawcy.

5. Czy pracodawca może zwolnić pracownika na L4 w Niemczech?

Tak, to możliwe. W Niemczech choroba nie chroni przed zwolnieniem. Pracodawca może wypowiedzieć umowę m.in. wtedy, gdy:

Twoja choroba jest długotrwała i brak rokowań na powrót do pracy,
często chorujesz i zakłóca to funkcjonowanie firmy,
jesteś w okresie próbnym (pracodawca nie musi podawać powodu).

6. Najczęstsze błędy pracowników – unikaj ich!

Brak zgłoszenia choroby na czas – ryzyko ostrzeżenia (Abmahnung).
Niedostarczenie zwolnienia lekarskiego – utrata prawa do wynagrodzenia.
Praca „na czarno” w czasie L4 – utrata świadczeń.
Wyjazd na wakacje bez zgody lekarza – możliwe problemy z Krankenkasse.

7. Długotrwała choroba – co dalej?

Jeśli Twoja choroba trwa bardzo długo:

Po 78 tygodniach tej samej choroby kończy się Krankengeld.
Możesz ubiegać się o rentę z tytułu niezdolności do pracy (Erwerbsminderungsrente), świadczenia z Jobcenter (ALG II) lub powrót do pracy.

8. Choroba w okresie próbnym i na umowie czasowej

Nawet w okresie próbnym masz prawo do L4 i wynagrodzenia przez 6 tygodni. Jeśli jednak Twoja umowa na czas określony kończy się w trakcie choroby, pracodawca nie musi jej przedłużać.

9. Co jeszcze warto wiedzieć? – ciekawostki

Istnieje BEM (Betriebliches Eingliederungsmanagement) – program powrotu do pracy po długiej chorobie.
Pracodawca może wysłać Cię na kontrolę lekarską, jeśli ma wątpliwości.
Zwolnienie lekarskie nie ujawnia rodzaju choroby – Twoje dane medyczne są chronione.

10. Podsumowanie – Twoje prawa i obowiązki

Zawsze zgłaszaj chorobę pracodawcy od razu.
Dostarczaj zwolnienia lekarskie (AU).
Pierwsze 6 tygodni płaci pracodawca, później Krankenkasse.
Podczas urlopu choroba nie przepada.
Możesz zostać zwolniony w czasie L4, ale tylko w wyjątkowych przypadkach.

Sprawdź również nasze wpis: Steuernummer i SV Nummer w Niemczech- po co są?